Samarqand — Qadimgi Osiyoning javohiri
Samarqand — dunyodagi eng qadimiy shaharlardan biri bo‘lib, uning tarixi 2700 yildan ortiq davrni qamrab oladi. U Sharq va G‘arbni, savdo va madaniyatni, g‘oyalar va dinlarni bog‘lagan Buyuk Ipak yo‘lidagi muhim markazlardan biri bo‘lgan. Qadim zamonlardayoq shahar o‘zining hunarmandchiligi, astronomiyasi va me’morchiligi bilan mashhur edi. Bu yerda mashhur sulolalar hukmronlik qilgan va o‘zidan muhtasham inshootlarni meros qoldirgan. Samarqandning har bir ko‘chasi tarix bilan nafas oladi va oddiy sayrni ham vaqt bo‘ylab sayohatga aylantiradi.
Samarqand tarixidagi eng muhim davrlardan biri Amir Temur hukmronligi davriga to‘g‘ri keladi. U shaharni o‘z saltanatining poytaxti va san’at hamda ilm-fan markaziga aylantirdi. Uning buyrug‘i bilan Go‘ri Amir maqbarasi, Registon ansambli va Bibi-Xonim masjidi kabi me’moriy durdonalar bunyod etildi. Ushbu yodgorliklar bugungi kungacha o‘zining ulug‘vorligi, mutanosibligi va nafis bezaklari bilan hayratga soladi. Temur Samarqandni dunyoning markaziga aylantirishni orzu qilgan — va ko‘p jihatdan bu orzusiga erishgan.
Samarqandning madaniy merosi me’morchilik bilan cheklanib qolmaydi. Shahar Amir Temurning nabirasi — mashhur astronom va matematik Mirzo Ulug‘bek kabi buyuk allomalarga maskan bo‘lgan. U o‘z davrining eng yirik rasadxonalaridan birini bunyod ettirgan. Bu yerda zardushtiylik, buddaviylik, islom va yahudiylik an’analari bir-biri bilan uyg‘unlashib, shaharning boy va o‘ziga xos qiyofasini shakllantirgan. Samarqand o‘zining hunarmandchiligi bilan ham mashhur — nafis ipakdan tortib, osmonrang kulolchilik buyumlarigacha. Bugungi kunda ham uning gavjum bozorlarida ziravorlar hidi va qadimiy karvonlarning sadosi go‘yo aks-sado beradi.
Zamonaviy Samarqand — o‘tmish va bugun uyg‘unlikda yashaydigan shahardir. Shahar jadal rivojlanib, xalqaro tadbirlarga mezbonlik qilmoqda va dunyoning turli burchaklaridan kelgan mehmonlarni kutib olmoqda. Shu bilan birga, u o‘zining tarixiy ruhiga sodiq qolib, qadimiy yodgorliklarni asrab-avaylamoqda va an’anaviy hunarmandchilikni qo‘llab-quvvatlamoqda. Samarqand bo‘ylab kechki sayr go‘yo abadiyatga tegib ko‘rishdek, vaqt mozaikasidagi Sharq aksini his qilishdek taassurot uyg‘otadi. Haqli ravishda Osiyoning javohiri deb ataladigan bu shahar asrlar davomida porlab, hayrat va zavq bag‘ishlashda davom etmoqda.
